Giải đáp: Da bị mụn trứng cá nên dùng sữa rửa mặt không bọt hay có bọt?

Hiểu đúng về cơ chế hoạt động của từng loại sữa rửa mặt và tác động của chúng lên hàng rào bảo vệ da là yếu tố then chốt. Một sản phẩm làm sạch lý tưởng cho da mụn không chỉ cần loại bỏ bụi bẩn, dầu thừa và vi khuẩn mà còn phải duy trì được độ ẩm tự nhiên, giữ độ pH cân bằng và không gây kích ứng. 

Vậy, bạn có biết da bị mụn trứng cá thì nên dùng sữa rửa mặt không bọt hay có bọt?

Nguyên nhân phổ biến gây mụn trứng cá

Mụn trứng cá hình thành dựa trên sự kết hợp của nhiều yếu tố phức tạp, trong đó có bốn cơ chế chính.

• Thứ nhất là sự tăng tiết dầu nhờn quá mức của tuyến bã nhờn, thường do ảnh hưởng của nội tiết tố androgen. Khi lượng dầu thừa sản sinh quá nhiều, nó sẽ kết hợp với tế bào da chết gây bít tắc lỗ chân lông.
• Thứ hai là quá trình sừng hóa cổ nang lông bất thường, khiến các tế bào chết không được bong ra một cách tự nhiên mà tích tụ lại, tạo thành nhân mụn.
• Thứ ba là sự phát triển của vi khuẩn Propionibacterium acnes, một loại vi khuẩn kỵ khí thường trú trong nang lông. Khi lỗ chân lông bị bít tắc, vi khuẩn này có môi trường thuận lợi để sinh sôi, gây ra phản ứng viêm.
• Cuối cùng, phản ứng viêm của cơ thể trước sự phát triển của vi khuẩn sẽ dẫn đến hình thành các nốt mụn sưng, đỏ, có mủ.

Các yếu tố như thời tiết nóng ẩm cũng có thể làm tăng tiết mồ hôi và dầu nhờn, khiến tình trạng mụn dễ bùng phát hơn.

Yếu tố nguy cơ và thói quen xấu

Bên cạnh các nguyên nhân sinh lý, nhiều thói quen sinh hoạt và chăm sóc da không đúng cách cũng là yếu tố nguy cơ khiến mụn trứng cá trở nên nghiêm trọng.

• Việc chăm sóc da thiếu khoa học, chẳng hạn như không làm sạch da đúng cách sau khi tiếp xúc với khói bụi, trang điểm, hoặc lạm dụng các sản phẩm tẩy tế bào chết vật lý có hạt to, chà xát mạnh có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ da và gây viêm nhiễm.
• Sử dụng các sản phẩm chứa thành phần không phù hợp, có khả năng gây bít tắc lỗ chân lông (comedogenic) như một số loại dầu khoáng, cồn khô, hương liệu cũng là một sai lầm phổ biến.
• Chế độ ăn uống thiếu cân bằng, tiêu thụ nhiều đồ ăn nhanh, thực phẩm chứa nhiều đường, sữa và các chế phẩm từ sữa cũng được nhiều nghiên cứu chỉ ra là có liên quan đến việc làm tăng nặng tình trạng mụn.
• Ngoài ra, căng thẳng (stress) kéo dài, thiếu ngủ cũng kích thích cơ thể sản sinh cortisol, một loại hormone có thể làm tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, góp phần vào sự bùng phát của mụn.

Sữa rửa mặt có bọt

Loại này thường chứa các chất hoạt động bề mặt mạnh như Sodium Lauryl Sulfate (SLS) hoặc Sodium Laureth Sulfate (SLES) để tạo ra nhiều bọt. Cảm giác bọt bông mịn, làm sạch “kin kít” trên da thường khiến người dùng, đặc biệt là người da dầu, cảm thấy rất sảng khoái và tin rằng da đã được làm sạch sâu.

Tuy nhiên, chính khả năng tạo bọt và tẩy rửa mạnh này lại là con dao hai lưỡi. Chúng có thể cuốn trôi không chỉ bụi bẩn, dầu thừa mà cả lớp màng lipid tự nhiên của da. Khi hàng rào bảo vệ da bị tổn thương, da sẽ mất đi độ ẩm, trở nên khô căng, dễ kích ứng và nhạy cảm hơn.

Để phản ứng lại, da sẽ có cơ chế tự sản sinh nhiều dầu hơn để bù đắp, tạo ra một vòng luẩn quẩn khiến tình trạng bít tắc và mụn trở nên tồi tệ hơn.

Sữa rửa mặt không bọt  

Ngược lại, sữa rửa mặt không bọt, thường có kết cấu dạng kem, lotion hoặc gel trong, là một lựa chọn dịu nhẹ hơn. Chúng sử dụng các chất làm sạch êm ái hơn, chẳng hạn như Sodium Cocoyl Isethionate (chiết xuất từ dừa) kết hợp với các thành phần dưỡng ẩm và làm mềm da. Một công thức lý tưởng cho da mụn thường có độ pH cân bằng (khoảng 5.5), gần với độ pH tự nhiên của da.

Sản phẩm này làm sạch một cách nhẹ nhàng, không tẩy đi lớp màng bảo vệ tự nhiên, giúp da giữ lại độ ẩm cần thiết.

Nhờ đó, da sau khi rửa không bị khô căng mà vẫn mềm mại, ẩm mượt. Các thành phần như Glycerin, Panthenol (Pro-vitamin B5) thường được bổ sung để tăng cường khả năng dưỡng ẩm và làm dịu da. Một sản phẩm tốt sẽ không gây nhờn, không bịt kín lỗ chân lông và phù hợp với mọi loại da, kể cả da nhạy cảm. 

Đây chính là lựa chọn được các chuyên gia da liễu khuyến khích cho làn da đang bị mụn, da khô, sạm nám.

Như vậy, qua việc phân tích trên, đã có câu trả lời cho thắc mắc "Da bị mụn trứng cá nên dùng sữa rửa mặt không bọt hay có bọt?".

 Có nên dùng cả hai loại sữa rửa mặt có bọt và không bọt cùng lúc không?

Việc sử dụng xen kẽ hoặc cùng lúc cả hai loại thường không được khuyến khích. Sự nhất quán trong quy trình chăm sóc da là rất quan trọng.

Khi bạn đã chọn một loại sữa rửa mặt không bọt, dịu nhẹ để bảo vệ hàng rào da, việc thỉnh thoảng sử dụng một sản phẩm có bọt với chất tẩy rửa mạnh có thể phá vỡ những nỗ lực đó. Nó có thể gây ra sự "bối rối" cho làn da, vừa cố gắng phục hồi lại vừa bị tác động mạnh, dẫn đến tình trạng da không ổn định.

Tốt nhất là hãy kiên trì với một loại sữa rửa mặt dịu nhẹ, phù hợp để da có thời gian thích nghi và cải thiện.

Chỉ dẫn cách rửa mặt đúng cách

 Bạn có thể sử dụng sữa rửa mặt dịu nhẹ theo cả hai cách sau: 

• Dùng với nước (cách thông thường): Làm ướt da mặt bằng nước ấm. Lấy một lượng sữa rửa mặt vừa đủ ra lòng bàn tay, thoa đều lên da và massage nhẹ nhàng theo chuyển động tròn trong khoảng 30-60 giây. Chú ý massage kỹ các vùng dễ tích tụ dầu thừa như vùng chữ T, hai bên cánh mũi. Cuối cùng, rửa sạch lại mặt bằng nước mát và dùng khăn bông mềm thấm khô nhẹ nhàng.
• Dùng khô (phù hợp để tẩy trang hoặc khi da quá nhạy cảm): Thoa trực tiếp một lượng sữa rửa mặt lên da mặt khô. Xoa nhẹ nhàng để sản phẩm hòa tan lớp trang điểm, kem chống nắng và bụi bẩn. Sau đó, dùng một miếng bông tẩy trang hoặc khăn giấy mềm lau sạch phần sữa dư thừa. Lúc này, một lớp màng sữa mỏng đã thấm vào da sẽ tiếp tục có tác dụng làm dịu và giữ ẩm. Cách này đặc biệt hữu ích cho da rất khô hoặc đang trong quá trình sử dụng các liệu pháp cho mụn gây khô da.

Lưu ý đặc biệt: Trong trường hợp da quá nhờn hoặc trang điểm đậm, bạn có thể áp dụng phương pháp làm sạch kép. Đầu tiên, dùng khô để loại bỏ lớp trang điểm và dầu thừa. Sau đó, rửa lại một lần nữa với nước như cách thông thường để làm sạch sâu lỗ chân lông.

Dùng sữa rửa mặt không bọt giúp làm sạch da một cách nhẹ nhàng

Các biện pháp chăm sóc da mụn trứng cá

Các bước dưỡng da

Sau khi làm sạch, hãy tiếp tục quy trình chăm sóc da với các sản phẩm hỗ trợ phù hợp. 

Sử dụng toner không cồn để cân bằng da, thoa serum chứa các hoạt chất cải thiện mụn như Salicylic Acid (BHA), Niacinamide, và dùng kem dưỡng ẩm không gây bít tắc lỗ chân lông để khóa ẩm và phục hồi hàng rào bảo vệ da.

Đừng quên sử dụng kem chống nắng hàng ngày. Tia UV không chỉ gây lão hóa mà còn có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thâm mụn. Hãy chọn loại kem chống nắng có kết cấu mỏng nhẹ, không gây bít tắc lỗ chân lông và dành riêng cho da mụn.

Ngoài việc chăm sóc da bên ngoài, cũng cần lối sống khoa học để da khỏe đẹp hơn. 

Thay đổi chế độ ăn uống

Một chế độ ăn uống cân bằng đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết hoạt động của tuyến bã nhờn và giảm viêm. Bạn nên hạn chế các loại thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) cao như đường tinh luyện, bánh kẹo ngọt, nước ngọt, bánh mì trắng. Những thực phẩm này có thể làm tăng đột ngột nồng độ insulin trong máu, kích thích sản sinh androgen và dẫn đến tăng tiết dầu.

Sữa và các sản phẩm từ sữa cũng được một số nghiên cứu cho là có khả năng làm tình trạng mụn nặng hơn ở một số người, vì vậy hãy thử giảm bớt và quan sát phản ứng của cơ thể.

Thay vào đó, hãy tăng cường bổ sung rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, và các nguồn protein lành mạnh như cá, đậu. Thực phẩm giàu kẽm (hàu, hạt bí), omega-3 (cá hồi, quả óc chó) và chất chống oxy hóa (các loại quả mọng, trà xanh) đặc biệt có lợi cho làn da mụn.

Sinh hoạt khoa học

Bên cạnh đó, việc duy trì một lịch trình sinh hoạt điều độ, ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm và tìm cách quản lý căng thẳng thông qua thiền, yoga, hoặc tập thể dục sẽ giúp cân bằng nội tiết tố và cải thiện sức khỏe làn da một cách toàn diện.

Bỏ những thói quen xấu

Hãy hạn chế tối đa việc đưa tay lên mặt. Bàn tay chúng ta tiếp xúc với rất nhiều bề mặt và chứa đầy vi khuẩn, việc chạm tay lên mặt hay nặn mụn có thể vô tình đưa vi khuẩn vào lỗ chân lông và gây viêm nhiễm.

Giữ vệ sinh các vật dụng tiếp xúc trực tiếp với da mặt

Thay vỏ gối ít nhất một lần mỗi tuần, giặt sạch khăn mặt sau mỗi lần sử dụng (hoặc dùng khăn giấy/bông tẩy trang dùng một lần), và thường xuyên vệ sinh màn hình điện thoại. 

Kết luận

Qua những phân tích trên, có thể thấy rằng đối với làn da đang bị mụn trứng cá, vốn nhạy cảm và dễ bị tổn thương, một loại sữa rửa mặt không bọt, có độ pH cân bằng và thành phần dịu nhẹ là lựa chọn phù hợp hơn. Nó không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ làm sạch mà còn tôn trọng và bảo vệ hàng rào tự nhiên của da, giúp duy trì độ ẩm cần thiết và hỗ trợ quá trình phục hồi.

Hiểu đúng về làn da và làm đúng ngay từ bước làm sạch cơ bản là thông điệp cốt lõi để bạn có thể kiểm soát tình trạng mụn hiệu quả. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng sữa rửa mặt chỉ là một phần của giải pháp. Nếu tình trạng mụn của bạn ở mức độ nặng và kéo dài, đừng ngần ngại tìm đến các chuyên gia da liễu để được thăm khám và tư vấn phác đồ phù hợp nhất.