Tư vấn nhanh: Viêm loét dạ dày có biến thành ung thư không?

Câu hỏi “viêm loét dạ dày có biến thành ung thư không?” là một trong những băn khoăn lớn nhất của người bệnh. Câu trả lời thẳng thắn là: có, viêm loét dạ dày, đặc biệt là các trường hợp mạn tính và tái phát nhiều lần, là một yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến ung thư dạ dày.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhấn mạnh là không phải tất cả các trường hợp viêm loét đều sẽ tiến triển thành ung thư. Quá trình này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nguyên nhân gây loét, thời gian mắc bệnh, mức độ tổn thương và việc có được can thiệp y tế kịp thời hay không.

Hiểu rõ mối liên hệ này không phải để hoang mang, mà là để nhận thức được tầm quan trọng của việc chẩn đoán sớm và tuân thủ phác đồ của bác sĩ. Sự chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe chính là "chìa khóa" để ngăn chặn những biến chứng nguy hiểm, bảo vệ niêm mạc dạ dày khỏi những tổn thương không thể phục hồi.

Khi đối mặt với chẩn đoán viêm loét dạ dày, thái độ trì hoãn hoặc chủ quan có thể mang lại những hậu quả đáng tiếc. Các vết loét nếu không được xử lý đúng cách sẽ ngày càng ăn sâu vào lớp niêm mạc, gây ra các đợt đau đớn tái phát, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và công việc.

Quan trọng hơn, tình trạng viêm nhiễm kéo dài tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự biến đổi tế bào bất thường. Các tế bào ở bờ vết loét, dưới tác động liên tục của acid dịch vị và các yếu tố gây viêm, có thể bắt đầu quá trình loạn sản, dị sản - những giai đoạn tiền ung thư.

Nếu không được phát hiện và can thiệp, những tế bào này có thể phát triển thành khối u ác tính. Do đó, việc hành động ngay khi có những dấu hiệu đầu tiên không chỉ giúp giảm bớt triệu chứng khó chịu mà còn là biện pháp thiết thực nhất để giảm thiểu nguy cơ ung thư dạ dày trong tương lai.

Các tác nhân chính gây tổn thương niêm mạc dạ dày

Để hiểu cách phòng ngừa và xử lý viêm loét dạ dày, trước hết cần xác định những nguyên nhân cốt lõi gây ra nó. Thủ phạm hàng đầu và phổ biến nhất chính là vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori). Loại vi khuẩn này có khả năng tồn tại trong môi trường acid khắc nghiệt của dạ dày, tiết ra các enzyme và độc tố làm suy yếu lớp màng nhầy bảo vệ, tạo điều kiện cho acid dịch vị tấn công trực tiếp vào niêm mạc và gây ra các vết loét.

Một nguyên nhân phổ biến khác là việc lạm dụng các loại thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen, naproxen, aspirin. Các loại thuốc này ức chế việc sản xuất prostaglandin, một chất có vai trò bảo vệ niêm mạc dạ dày.

Ngoài ra, lối sống hiện đại cũng góp phần không nhỏ.

• Thói quen ăn uống vội vã, bỏ bữa, ăn không đúng giờ làm rối loạn quá trình tiết acid.
• Căng thẳng, stress kéo dài kích thích cơ thể sản sinh nhiều cortisol và acid hơn, làm tăng gánh nặng cho dạ dày.

Việc nhận diện đúng nguyên nhân là bước đầu tiên để có hướng can thiệp phù hợp, ví dụ như sử dụng kháng sinh nếu nhiễm H. pylori hay điều chỉnh thói quen sinh hoạt.

Viêm loét dạ dày tá tràng do nhiều nguyên nhân

Những dấu hiệu sớm cần chú ý

Cơ thể thường phát ra những tín hiệu cảnh báo sớm khi dạ dày bị tổn thương, và việc lắng nghe chúng là vô cùng quan trọng.

Dấu hiệu điển hình nhất là đau vùng thượng vị (khu vực trên rốn, dưới xương ức), cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội, thường xuất hiện khi đói hoặc sau khi ăn vài giờ. 

Một số người có thể cảm thấy đau lan ra sau lưng hoặc ngực, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tim mạch.

Buồn nôn và nôn cũng là triệu chứng thường gặp, đặc biệt là nôn ra thức ăn chưa tiêu hóa hoặc dịch có vị chua.

Ợ hơi, ợ chua, cảm giác đầy bụng, khó tiêu sau khi ăn cũng là những biểu hiện của việc dạ dày hoạt động kém hiệu quả.

Một dấu hiệu nguy hiểm hơn là xuất huyết tiêu hóa, có thể biểu hiện qua việc nôn ra máu tươi, máu cục màu cà phê, hoặc đi ngoài phân đen có mùi khét đặc trưng.

Ngay cả khi chỉ là chảy máu nhẹ, tình trạng này cũng không thể xem thường. Khi gặp bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, đặc biệt nếu chúng kéo dài hoặc tái phát, việc đi khám chuyên khoa tiêu hóa để được chẩn đoán chính xác là điều cần thiết.

Khi viêm loét dạ dày không được quan tâm đúng mức, những hậu quả trước mắt sẽ nhanh chóng xuất hiện và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống hàng ngày. Phổ biến nhất là các đợt tái phát. Người bệnh sẽ liên tục phải đối mặt với những cơn đau vùng thượng vị, cảm giác nóng rát, đầy hơi, ợ chua. Những triệu chứng này không chỉ gây khó chịu về mặt thể chất mà còn tác động tiêu cực đến tinh thần, làm giảm khả năng tập trung trong công việc và học tập, gây mất ngủ và mệt mỏi triền miên. Tình trạng viêm tiếp diễn làm cho niêm mạc dạ dày ngày càng mỏng manh và dễ bị tổn thương hơn.

Vết loét có thể lan rộng và ăn sâu hơn, dẫn đến các biến chứng cấp tính nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa ồ ạt, gây mất máu cấp, hoặc thủng dạ dày – một cấp cứu ngoại khoa đòi hỏi phẫu thuật ngay lập tức.

Vòng luẩn quẩn này khiến người bệnh phụ thuộc vào các loại thuốc giảm triệu chứng tạm thời mà không giải quyết được tình trạng viêm tiềm ẩn, làm cho bệnh ngày càng khó kiểm soát hơn.

Hậu quả lâu dài: Ung thư và suy giảm chất lượng sống

Nếu nhìn xa hơn, những hậu quả lâu dài của việc chủ quan với viêm loét dạ dày còn đáng lo ngại hơn rất nhiều. Biến chứng nghiêm trọng nhất chính là ung thư dạ dày.

Tình trạng viêm mạn tính kéo dài, đặc biệt là ở những người nhiễm H. pylori, tạo ra một môi trường lý tưởng cho sự biến đổi ác tính của tế bào. Quá trình này diễn ra âm thầm qua nhiều năm, từ viêm teo niêm mạc, chuyển sản ruột, đến loạn sản và cuối cùng là ung thư.

Theo thống kê, những người có tiền sử viêm loét dạ dày do H. pylori có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn đáng kể so với dân số chung.

Bên cạnh nguy cơ tử vong, ung thư dạ dày và các phương pháp điều trị của nó (phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày, hóa trị, xạ trị) để lại những di chứng nặng nề, làm thay đổi vĩnh viễn khả năng ăn uống và hấp thu dinh dưỡng.

Ngoài ung thư, tình trạng viêm loét mạn tính còn có thể gây hẹp môn vị, làm thức ăn bị ứ đọng, gây nôn mửa và suy kiệt cơ thể. Tất cả những điều này dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống, biến mỗi bữa ăn thành một nỗi lo và ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của cuộc sống.

Khám chuyên khoa tiêu hóa

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là chẩn đoán chính xác thông qua nội soi dạ dày. Phương pháp này không chỉ giúp bác sĩ quan sát trực tiếp vị trí, kích thước, độ sâu của vết loét mà còn cho phép lấy mẫu sinh thiết để xét nghiệm vi khuẩn H. pylori và tầm soát các tế bào bất thường. Dựa trên kết quả, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ dùng thuốc phù hợp.

Dùng thuốc tây y theo chỉ định của bác sĩ

Phác đồ này thường bao gồm thuốc ức chế bơm proton (PPI) để giảm tiết acid, tạo điều kiện cho vết loét lành lại; kháng sinh nếu có nhiễm H. pylori; và các loại thuốc bao phủ niêm mạc dạ dày.

Điều chỉnh chế độ ăn uống

Song song với việc dùng thuốc, việc tự chăm sóc đóng vai trò không thể thiếu.

Người bệnh cần điều chỉnh chế độ ăn, tránh các thực phẩm cay nóng, chua, nhiều dầu mỡ, rượu bia, cà phê.

Hạn chế tối đa thức ăn chế biến sẵn, đồ hộp, dưa muối, cà pháo vì chúng chứa nhiều muối và chất bảo quản không tốt cho niêm mạc dạ dày.

Ưu tiên thực phẩm tươi, giàu chất xơ như rau xanh, hoa quả, ngũ cốc nguyên hạt.

Nên ăn các món luộc, hấp, thức ăn mềm, dễ tiêu và chia nhỏ bữa ăn trong ngày. 

Duy trì thói quen ăn đúng giờ, ăn chậm nhai kỹ để giảm áp lực cho hệ tiêu hóa.

Kiểm soát căng thẳng

Giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc và thường xuyên vận động thể chất là những biện pháp hữu hiệu để tăng cường sức đề kháng chung của cơ thể và bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa một cách bền vững.

Cần tránh các yếu tố gây tổn thương trực tiếp

Hạn chế sử dụng rượu bia và không hút thuốc lá, vì chúng vừa kích thích tăng tiết acid, vừa làm giảm lưu lượng máu đến dạ dày, làm chậm quá trình phục hồi.

Thận trọng khi sử dụng các loại thuốc NSAIDs; nếu cần thiết phải dùng, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về việc sử dụng kèm thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày.

Giải pháp từ y học cổ truyền

Khác với y học hiện đại, y học cổ truyền nhìn nhận viêm loét dạ dày (thuộc chứng Vị quản thống) là do sự mất cân bằng công năng của các tạng phủ, đặc biệt là Tỳ và Vị.

Nguyên nhân có thể do ngoại tà (hàn, nhiệt), ẩm thực (ăn uống không điều độ) hoặc tình chí (căng thẳng, lo âu) làm cho khí huyết ngưng trệ, dẫn đến đau. Vì vậy, hướng tiếp cận không chỉ là giảm triệu chứng mà còn là điều hòa lại toàn bộ cơ thể.

Bài thuốc dạ dày cổ phương hướng đến các tác dụng như: Hành khí, hòa vị, tán hàn, chỉ thống. Mục tiêu là làm cho khí huyết lưu thông, điều hòa lại chức năng của dạ dày, loại bỏ các yếu tố gây lạnh, co thắt và từ đó giảm đau một cách tự nhiên.

Khương hoàng giúp giảm viêm, làm lành vết loét

Các vị thuốc dùng trong bài thuốc gồm: Bán hạ, Cam thảo, Chè dây, Can khương, Hương phụ, Khương hoàng, Mộc hương, Trần bì. 

• Chè dây và Khương hoàng (nghệ) giúp giảm viêm, làm lành vết loét;
• Hương phụ, Mộc hương, Trần bì giúp lý khí, giảm đầy trướng;
• Can khương, Bán hạ giúp ôn trung, tán hàn.

Kế thừa tinh hoa từ bài thuốc y học cổ truyền, các chuyên gia đã nghiên cứu ứng dụng kết hợp với công nghệ hiện đại, sản xuất tại nhà máy dược phẩm chuẩn GMP-WHO, tạo nên Thuốc Dạ Dày dạng viên nén tiện sử dụng và dễ bảo quản.

Thuốc Dạ Dày dạng viên nén dùng trong các trường hợp viêm loét dạ dày, hành tá tràng cấp và mạn tính, đau rát vùng thượng vị, ăn không tiêu, đầy hơi, ợ chua, cảm giác khó chịu ở dạ dày; rối loạn tiêu hóa, sôi bụng, chướng bụng, ăn uống chậm tiêu, ăn không ngon.

Thuốc Dạ Dày dạng viên nén hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, người bị viêm loét dạ dày có thể tham khảo sử dụng.

Lời khuyên

Viêm loét dạ dày có thể tiến triển thành ung thư, nhưng đây là một quá trình có thể ngăn chặn được. "Chìa khóa" nằm ở việc phát hiện sớm và điều trị bệnh đúng cách, kết hợp với việc thay đổi chế độ ăn và lối sống.