Công ty TNHH Nhất Nhất
Đau đầu, chóng mặt khi đổi mùa có thể là dấu hiệu cảnh báo thiếu máu não
Tình trạng đau đầu, chóng mặt kéo dài là những tín hiệu cảnh báo điển hình và sớm nhất của Hội chứng thiếu máu não (hay còn gọi là Thiểu năng tuần hoàn não). Đặc biệt, vào các thời điểm thay đổi thời tiết, giao mùa, các triệu chứng này thường bùng phát mạnh mẽ hơn với tần suất dồn dập, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Bộ não con người tuy chỉ chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể nhưng lại đòi hỏi đến 20% lượng oxy và 25% lượng đường Glucose của toàn bộ hệ tuần hoàn để duy trì hoạt động. Khi lưu lượng máu cung cấp cho não bị suy giảm (dưới mức tối thiểu khoảng 50 ml/100g mô não/phút), tình trạng thiếu máu não sẽ xảy ra và phát ra các tín hiệu "cấp cứu":
Thời điểm chuyển mùa (đặc biệt là Thu - Đông khi nhiệt độ giảm đột ngột, hoặc Xuân - Hè khi độ ẩm và áp suất khí quyển biến động mạnh) là "kẻ thù" hàng đầu của hệ tuần hoàn não.
Phản ứng Co mạch do Nhiệt độ
Khi thời tiết đột ngột chuyển lạnh, cơ thể kích hoạt cơ chế tự vệ bằng cách co các mạch máu ngoại vi để giữ nhiệt.
Ở những người đã có sẵn tình trạng xơ vữa, hẹp lòng mạch hoặc thoái hóa đốt sống cổ (gây chèn ép động mạch đốt sống), phản ứng co mạch này làm lòng mạch càng bị bóp nghẹp lại. Lưu lượng máu lên não giảm ngột ngạt chỉ trong vài phút, gây ra cơn đau đầu dữ dội và chóng mặt quay mòng mòng.
Biến động Áp suất Khí quyển & Độ ẩm
Sự thay đổi áp suất khí quyển khi giao mùa làm thay đổi áp lực nội sọ và áp lực trong lòng mạch. Sự chênh lệch áp suất này khiến hệ thần kinh thực vật bị kích thích quá đà, làm biến động huyết áp và gây co thắt mạch máu não bất ngờ.
Tăng độ quánh của Máu
Thời tiết hanh khô hoặc chuyển lạnh khiến mọi người ít uống nước hơn, kết hợp với phản ứng co mạch làm máu dễ bị cô đặc. Độ quánh của máu tăng lên làm chậm tốc độ lưu thông dòng máu, dễ hình thành các cục máu đông nhỏ (huyết khối) tạm thời gây tắc nghẽn cục bộ đường dẫn máu lên não.
Tăng tiết Hormone Stress (Cortisol & Adrenaline)
Sự thay đổi thời tiết đột ngột là một dạng "stress sinh học". Cơ thể tăng tiết hormone Adrenaline khiến tim đập nhanh, huyết áp tăng vọt hoặc dao động thất thường, gia tăng áp lực lên thành mạch máu não đã vốn bị suy yếu.
Nếu tình trạng đau đầu, chóng mặt do thiếu máu không được can thiệp kịp thời và để kéo dài (đặc biệt là qua nhiều mùa giao mùa), bệnh nhân phải đối mặt với các rủi ro lớn:
Đây là biến chứng nguy hiểm nhất. Sự tắc nghẽn hoàn toàn do co mạch hoặc cục máu đông có thể dẫn đến hoại tử mô brain.
Tế bào thần kinh bị thiếu oxy liên tục trong thời gian dài sẽ bị teo và chết dần không thể phục hồi, dẫn đến suy giảm nhận thức, hay quên, mất tập trung.
Đau đầu, chóng mặt kéo dài gây ra tâm lý lo âu, mất ngủ mãn tính, trầm cảm.
Cơn chóng mặt xây xẩm xuất hiện đột ngột khi đang đi lại, lái xe hoặc đi cầu thang rất dễ gây té ngã, gãy xương, chấn thương sọ não.
Người đàn ông ôm đầu đau đớn trong bối cảnh thời tiết giao mùa, thể hiện sự khó chịu do đau đầu và chóng mặt.
Đau đầu do thiếu máu não thường có những đặc điểm riêng biệt. Đó có thể là cảm giác âm ỉ kéo dài, nặng đầu, đau tức ở vùng thái dương hoặc đỉnh đầu, đôi khi là đau nửa đầu hoặc đau lan tỏa khắp đầu. Cơn đau có thể tăng lên khi vận động mạnh, thay đổi tư thế đột ngột, hoặc khi thời tiết thay đổi. Chóng mặt cũng không đơn thuần là cảm giác say nắng thông thường, mà thường kèm theo hoa mắt, tối sầm mặt, cảm giác mất thăng bằng, đứng không vững, hoặc cảm giác mọi vật quay cuồng. Sự khác biệt nằm ở tần suất và cường độ, nếu các triệu chứng này diễn ra thường xuyên, kéo dài và không giảm sau khi nghỉ ngơi, đó là lúc bạn cần cảnh giác cao độ.
Khi não bộ không nhận đủ lượng máu và oxy cần thiết, chức năng nhận thức sẽ bị ảnh hưởng. Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất là giảm trí nhớ, đặc biệt là quên những việc vừa mới xảy ra, khó ghi nhớ thông tin mới hoặc quên tên người thân quen. Người bệnh thường cảm thấy khó khăn trong việc tập trung vào công việc hoặc học tập, giảm hiệu suất đáng kể. Sự "mệt mỏi" của não bộ còn biểu hiện qua việc dễ mất ngủ, ngủ không sâu giấc, trằn trọc hoặc thức dậy nhiều lần trong đêm. Dù đã ngủ đủ giờ, họ vẫn cảm thấy uể oải, thiếu năng lượng vào ban ngày, đây là một vòng luẩn quẩn ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống.
Thiếu máu não không chỉ ảnh hưởng đến chức năng tư duy mà còn tác động đến hệ thần kinh ngoại biên. Các triệu chứng như tê bì, cảm giác kiến bò ở các ngón tay, ngón chân, hoặc đôi khi là cả cánh tay, chân, là những tín hiệu cảnh báo rõ rệt. Những cảm giác này có thể xuất hiện đột ngột và kéo dài, gây khó chịu và ảnh hưởng đến khả năng vận động. Rối loạn thị lực cũng là một dấu hiệu không thể bỏ qua, với các biểu hiện như mắt mờ, nhìn không rõ, có đốm đen hoặc "ruồi bay" trước mắt, thậm chí là nhìn đôi. Cùng với đó, rối loạn thính giác như ù tai, ve kêu trong tai cũng có thể xảy ra, báo hiệu sự suy yếu của các dây thần kinh cảm giác do thiếu máu nuôi dưỡng.
Não bộ là cơ quan chịu trách nhiệm điều hòa cảm xúc. Khi thiếu máu nuôi dưỡng, các chức năng này có thể bị rối loạn, dẫn đến những thay đổi tiêu cực trong tâm trạng. Người bệnh có thể trở nên dễ nóng giận, cáu gắt vô cớ, khó kiềm chế cảm xúc. Họ cũng có thể trải qua các giai đoạn trầm cảm, lo âu, bồn chồn mà không rõ nguyên nhân. Sự giảm khả năng kiểm soát cảm xúc này không chỉ ảnh hưởng đến bản thân người bệnh mà còn tác động xấu đến các mối quan hệ xã hội, gia đình và công việc, khiến họ cảm thấy cô lập và căng thẳng hơn.
Hình ảnh tổng hợp thể hiện các triệu chứng thiếu máu não: đau đầu, mờ mắt, tê bì chân tay và thay đổi tâm trạng tiêu cực
Để bảo vệ đường thở và dòng máu lên não luôn thông suốt trong thời điểm nhạy cảm này, bạn nên thực hiện các biện pháp sau:
Y học cổ truyền có nhiều vị thuốc giúp tăng cường lưu thông máu đã được sử dụng từ lâu đời. Điển hình như:
Đương quy được mệnh danh là "thánh dược" bổ huyết trong y học cổ truyền, đóng vai trò chủ đạo trong việc nuôi dưỡng và phục hồi hệ thần kinh. Thảo dược này giúp kích thích quá trình tạo máu, gia tăng lượng hồng cầu và hemoglobin để vận chuyển oxy dồi dào lên não bộ. Nhờ đó, Đương quy làm giảm các cơn đau đầu, cải thiện tình trạng hoa mắt và suy nhược do thiếu máu não gây ra.
Ích mẫu nổi tiếng với công dụng hành huyết, khứ ứ và điều hòa tuần hoàn máu ngoại vi cực kỳ hiệu quả. Khi đi vào cơ thể, vị thuốc này giúp làm giãn nở các mạch máu nhỏ, giảm ma sát và áp lực dòng chảy để máu lưu thông lên não. Đồng thời, Ích mẫu còn ngăn ngừa sự hình thành các cục máu đông tạm thời, bảo vệ các tế bào thần kinh khỏi nguy cơ thiếu oxy cục bộ.
Ngưu tất có tác dụng hoạt huyết hóa ứ và đưa dòng máu đi xuống phần trên cơ thể một cách nhịp nhàng. Thảo dược này giúp tăng cường độ bền vững của thành mạch máu, ngăn ngừa tình trạng xơ vữa động mạch chủ động nuôi não. Qua đó, Ngưu tất hỗ trợ làm giảm các triệu chứng chóng mặt, xây xẩm mặt mày và giữ cho hệ tuần hoàn não luôn ổn định trong mọi điều kiện thời tiết.
Thục địa là vị thuốc tư âm dưỡng huyết thượng hạng, chuyên bồi bổ phần huyết dịch đã suy kiệt của cơ thể. Thảo dược này cung cấp các dưỡng chất thiết yếu giúp tăng thể tích tuần hoàn và nuôi dưỡng trực tiếp các tế bào não đang bị tổn thương do đói oxy. Sử dụng Thục địa giúp người bệnh xua tan cảm giác mệt mỏi, đầu óc minh mẫn hơn và cải thiện giấc ngủ sâu hơn.
Xích thược sở hữu dược tính lương huyết và hoạt huyết mạnh mẽ, chuyên trị các chứng huyết ứ gây cản trở tuần hoàn. Vị thuốc này có khả năng làm giảm độ quánh của máu, giúp dòng máu lưu thông dễ dàng qua các mao mạch não hẹp khi thời tiết chuyển mùa. Bên cạnh đó, Xích thược còn giúp kháng viêm nhẹ, làm dịu các cơn đau đầu căng cơ do thiếu máu não lâu ngày.
Xuyên khung được xem là "chủ dược" hành khí hoạt huyết vùng đầu, có khả năng dẫn thuốc lên não. Thảo dược này làm giãn các cơ trơn thành mạch máu não, giúp giải tỏa sự co thắt gây đau đầu. Nhờ cơ chế này, Xuyên khung giúp giảm các cơn đau nửa đầu, chóng mặt.
Kế thừa tinh hoa từ y học cổ truyền, các chuyên gia đã nghiên cứu bào chế tại Nhà máy dược phẩm hiện đại chuẩn GMP-WHO, tạo thành Thuốc Hoạt Huyết dạng viên nén tiện sử dụng và dễ bảo quản.
Thuốc Hoạt Huyết dạng viên nén tăng cường lưu thông máu, trị các chứng huyết hư, ứ trệ, các triệu chứng như mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, mất thăng bằng, mất ngủ, suy giảm trí nhớ, suy nhược thần kinh, đau mỏi vai gáy, tê cứng cổ, đau cách hồi, đau cơ, tê bì chân tay thường gặp trong bệnh lý thiểu năng tuần hoàn não mạn tính, do bệnh lý cột sống cổ, xơ vữa động mạch, sau tai biến mạch máu não, viêm tắc động tĩnh mạch, suy tĩnh mạch chi, rối loạn kinh nguyệt và đau bụng kinh.
Thuốc Hoạt Huyết từ thảo dược hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, người bị đau đầu, chóng mặt do thiếu máu não có thể tham khảo sử dụng.
Các thảo dược giúp tăng cường lưu thông máu, cải thiện tình trạng thiếu máu lên não
Đau đầu, chóng mặt khi đổi mùa có phải lúc nào cũng là thiếu máu não không?
Không phải tất cả các trường hợp đau đầu, chóng mặt khi đổi mùa đều là dấu hiệu của thiếu máu não. Các triệu chứng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như cảm cúm, mệt mỏi do căng thẳng, thiếu ngủ, thay đổi huyết áp đột ngột, hoặc thậm chí là do phản ứng thông thường của cơ thể với sự biến đổi thời tiết.
Tuy nhiên, nếu các triệu chứng này xuất hiện thường xuyên, kéo dài, có xu hướng nặng hơn và kèm theo các dấu hiệu bất thường khác như giảm trí nhớ, tê bì chân tay, rối loạn thị giác, ù tai, thì đó là lúc cần cảnh giác cao độ và nghĩ đến nguy cơ thiếu máu não. Việc tự chẩn đoán có thể dẫn đến bỏ lỡ "thời điểm vàng" để can thiệp.
Khi nào cần đi khám bác sĩ để chẩn đoán chính xác tình trạng thiếu máu não?
Bạn nên đi khám bác sĩ ngay lập tức nếu đau đầu và chóng mặt kéo dài liên tục, không thuyên giảm sau khi nghỉ ngơi, hoặc kèm theo các triệu chứng nghiêm trọng như: đột ngột yếu, liệt nửa người, khó nói, méo miệng; giảm thị lực cấp tính; rối loạn ý thức, lú lẫn; sốt cao, cứng gáy.
Ngay cả khi các triệu chứng nhẹ hơn nhưng tái diễn thường xuyên, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và công việc, bạn cũng nên đi khám để được chẩn đoán chính xác. Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng, hỏi bệnh sử và có thể chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng như siêu âm doppler mạch máu não, chụp mri hoặc ct sọ não để xác định nguyên nhân và mức độ thiếu máu não.
Trẻ em và người già có nguy cơ thiếu máu não cao hơn không?
Người già là đối tượng có nguy cơ thiếu máu não cao hơn do quá trình lão hóa tự nhiên, các mạch máu có xu hướng bị xơ vữa, kém đàn hồi, giảm lưu lượng máu đến não. Các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu cũng phổ biến hơn ở người già, làm tăng nguy cơ thiếu máu não.
Ở trẻ em, thiếu máu não ít phổ biến hơn nhưng vẫn có thể xảy ra do các dị tật bẩm sinh về mạch máu, bệnh tim bẩm sinh, hoặc các tình trạng sức khỏe khác ảnh hưởng đến tuần hoàn. Tuy nhiên, các triệu chứng ở trẻ em thường khó nhận biết hơn và cần sự quan tâm đặc biệt từ phụ huynh và chuyên gia y tế.
Thay đổi lối sống có vai trò gì trong việc cải thiện thiếu máu não?
Thay đổi lối sống đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc cải thiện và phòng ngừa thiếu máu não.
Đau đầu và chóng mặt khi đổi mùa không chỉ là những triệu chứng khó chịu tạm thời mà còn có thể là lời cảnh báo sớm của tình trạng thiếu máu não, một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cần được quan tâm đúng mức.
Việc chủ quan bỏ qua các dấu hiệu này có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe lâu dài của bạn. Hãy lắng nghe cơ thể mình, nhận biết các dấu hiệu cảnh báo một cách kịp thời như đau đầu âm ỉ, chóng mặt thường xuyên, giảm trí nhớ, tê bì chân tay hoặc thay đổi tâm trạng, và tìm kiếm sự tư vấn y tế khi cần thiết.
Hãy nhớ rằng, sức khỏe não bộ là nền tảng cho một cuộc sống chất lượng. Đừng để sự chủ quan làm mất đi khả năng tận hưởng cuộc sống một cách trọn vẹn. Hãy hành động ngay hôm nay để bảo vệ và nuôi dưỡng bộ não của bạn, hướng tới một tương lai khỏe mạnh và hạnh phúc hơn.
DS Ngọc Hồng
Theo Giáo dục & Cuộc sống/Giáo dục & Thời đại
Link báo gốc: https://cuocsong.giaoducthoidai.vn/con-dau-dau-chong-mat-khi-doi-mua-dau-hieu-canh-bao-thieu-mau-nao-n38640.html
|
Thông tin chi tiết xem thêm ở tờ Hướng dẫn sử dụng
|
