Đau hông lưng ở người cao tuổi: Giải pháp hay, áp dụng ngay cho cha mẹ

Nguyên nhân phổ biến

Đau hông lưng ở người cao tuổi không phải là một hiện tượng ngẫu nhiên mà là kết quả của nhiều yếu tố tích tụ theo thời gian.

Nguyên nhân hàng đầu chính là quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể. Khi tuổi tác tăng lên, sụn khớp, đặc biệt là các đĩa đệm giữa các đốt sống, dần mất đi độ đàn hồi và khả năng giữ nước. Điều này làm giảm khả năng hấp thụ chấn động, khiến cột sống trở nên kém linh hoạt và dễ bị tổn thương hơn.

Song song đó, các bệnh lý xương khớp mạn tính như viêm khớp gối, thoái hóa cột sống thắt lưng cũng là tác nhân quan trọng. Khi các khớp này bị viêm và đau, cơ thể có xu hướng thay đổi tư thế để giảm áp lực, vô tình tạo ra sự mất cân bằng cho hệ cơ xương, làm yếu đi các nhóm cơ hỗ trợ vùng hông và lưng, từ đó gây ra các cơn đau dai dẳng.

Bên cạnh đó, mật độ xương thấp, một tình trạng tiền loãng xương hoặc loãng xương, cũng là một nguyên nhân thầm lặng nhưng nguy hiểm. Xương trở nên giòn và yếu, dễ bị lún, xẹp hoặc thậm chí gãy chỉ với những tác động nhẹ.

Chế độ dinh dưỡng thiếu hụt canxi và vitamin D trong thời gian dài càng làm trầm trọng thêm tình trạng này, vì đây là hai vi chất thiết yếu cho việc xây dựng và duy trì một khung xương khỏe mạnh. 

Các yếu tố nguy cơ và thói quen xấu

Ngoài các nguyên nhân trực tiếp, có nhiều yếu tố nguy cơ và thói quen xấu góp phần làm tăng khả năng bị đau hông lưng ở người lớn tuổi.

Các thói quen như hút thuốc lá và uống nhiều rượu bia đã được chứng minh là làm giảm lưu lượng máu đến các đĩa đệm cột sống, đẩy nhanh quá trình thoái hóa.

Tình trạng thừa cân, béo phì cũng tạo ra một áp lực liên tục lên cột sống và các khớp chịu lực, khiến chúng phải làm việc quá sức. 

Ít vận động, đặc biệt là ngồi quá lâu một chỗ, sẽ làm các cơ hỗ trợ lưng yếu đi và giảm sự linh hoạt của cột sống. Ngay cả những hành động nhỏ như duy trì tư thế không đúng khi làm việc hoặc sinh hoạt hàng ngày cũng có thể gây căng thẳng tích lũy cho hệ cơ xương.

Một số loại thuốc điều trị các bệnh mạn tính khác cũng có thể có tác dụng phụ là làm tăng nguy cơ loãng xương.

Cuối cùng, nếu một người đã có tiền sử đau lưng trước đó nhưng không được chăm sóc và phục hồi đầy đủ, các tổn thương cũ có thể dễ dàng tái phát và trở nên nghiêm trọng hơn khi về già.

Dấu hiệu nhẹ ban đầu cần lưu ý

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu đau hông lưng ở người cao tuổi là vô cùng quan trọng để có thể can thiệp kịp thời.

Ban đầu, các triệu chứng có thể khá mơ hồ và thường bị bỏ qua. Cơn đau có thể chỉ xuất hiện thoáng qua, kéo dài vài phút khi đứng dậy sau khi ngồi lâu hoặc khi thực hiện một động tác nào đó. Người bệnh có thể cảm thấy một cảm giác căng tức, mỏi nhừ ở vùng thắt lưng lan sang hai bên hông.

Một dấu hiệu khác là sự suy giảm khả năng vận động. Cha mẹ bạn có thể thấy việc cúi người, xoay mình hoặc đi lại trở nên khó khăn hơn so với bình thường. Cơn đau có thể tăng lên khi họ nghiêng người hoặc dồn trọng lượng sang một bên chân.

Ngược lại, khi được nằm nghỉ ngơi và hít thở sâu, các triệu chứng này có xu hướng thuyên giảm. Đây là những tín hiệu đầu tiên cho thấy hệ cơ xương vùng hông lưng đang gặp vấn đề và cần được quan tâm.

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu đau hông lưng ở người cao tuổi là vô cùng quan trọng

Khi nào cần đưa cha mẹ đi khám?

Là con cái, chúng ta cần chú ý đến những dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng hơn để đưa cha mẹ đi khám bác sĩ.

Nếu cơn đau kéo dài liên tục hơn hai tuần mà không có dấu hiệu cải thiện dù đã nghỉ ngơi và áp dụng các biện pháp tại nhà, đây là một dấu hiệu đáng báo động.

Đặc biệt, nếu cơn đau đi kèm với các vấn đề về thăng bằng, cảm giác đi lại không vững, dễ vấp ngã, cần phải thăm khám ngay lập tức để loại trừ các nguyên nhân thần kinh. Khi cơn đau không chỉ khu trú ở vùng hông lưng mà bắt đầu lan xuống chân, hoặc lan lên vai, tay, gây tê bì hoặc yếu cơ, đây có thể là dấu hiệu của chèn ép dây thần kinh.

Ngoài các triệu chứng thể chất, hãy quan sát cả những thay đổi về tâm trạng của cha mẹ. Nếu họ trở nên cáu kỉnh, bi quan, không muốn vận động và luôn than phiền về sự khó chịu, điều đó cho thấy cơn đau đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và cần sự can thiệp của y tế.

Đau hông lưng ở người cao tuổi gây hậu quả gì?

Nếu tình trạng đau hông lưng không được quan tâm và xử lý đúng cách, nó có thể dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực.

Trước mắt, người bệnh sẽ bị rối loạn vận động, giảm khả năng tự chăm sóc bản thân. Việc phụ thuộc vào thuốc giảm đau trong thời gian dài có thể gây ra các tác dụng phụ không mong muốn cho dạ dày, gan và thận. Về mặt tâm lý, cơn đau dai dẳng gây ra căng thẳng, lo âu và làm giảm hy vọng vào việc phục hồi.

Về lâu dài, các hậu quả còn nghiêm trọng hơn. Tình trạng ít vận động do đau sẽ làm đẩy nhanh quá trình loãng xương, tăng nguy cơ gãy xương hông hoặc xương cột sống. Các cơ bắp sẽ dần teo yếu, dẫn đến hội chứng suy nhược toàn thân. Người bệnh mất đi sự tự tin và độc lập, luôn sống trong nỗi sợ hãi bị ngã hoặc bị đau.

Tình trạng này có thể dẫn đến trầm cảm, cô lập bản thân và giảm sút các hoạt động xã hội, ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

Thay đổi các thói quen sinh hoạt

Để cải thiện tình trạng đau hông lưng cho cha mẹ, việc đầu tiên và đơn giản nhất là thay đổi các thói quen sinh hoạt hàng ngày.

Hãy khuyến khích cha mẹ thay đổi tư thế thường xuyên, tránh ngồi hoặc nằm một chỗ quá lâu. Cứ sau khoảng 30-45 phút, nên đứng dậy đi lại nhẹ nhàng trong 5-7 phút để các cơ được thư giãn và máu lưu thông tốt hơn.

Khi cần nâng một vật gì đó, dù nhẹ, hãy hướng dẫn cha mẹ thực hiện đúng kỹ thuật: luôn khuỵu gối, giữ lưng thẳng, và dùng lực của cơ đùi để nâng vật lên, thay vì cúi gập lưng.

Hít thở sâu

Việc tập hít thở sâu cũng rất quan trọng, đặc biệt là khi thực hiện các động tác gắng sức; hít vào sâu trước khi nâng và thở ra từ từ trong quá trình thực hiện sẽ giúp ổn định vùng cơ trung tâm và bảo vệ cột sống.

Sử dụng đai hỗ trợ cột sống (nếu cần)

Nếu công việc đòi hỏi phải đứng hoặc ngồi lâu, việc sử dụng đai hỗ trợ cột sống có thể giúp giảm bớt áp lực và duy trì tư thế đúng.

Sử dụng đai hỗ trợ cột sống có thể giúp giảm bớt áp lực vùng đau hông lưng

Tập thể dục hàng ngày

Tập thể dục nhẹ nhàng và đều đặn là một trong những cách tốt nhất để tăng cường sức mạnh cho các cơ hỗ trợ lưng và cải thiện sự linh hoạt.

Các bài tập như đi bộ, yoga cho người lớn tuổi, hoặc các bài tập kéo giãn nhẹ nhàng có thể mang lại hiệu quả tích cực.

Chườm ấm, tắm nước ấm

Chườm ấm hoặc tắm nước ấm có thể giúp làm dịu các cơ bị căng cứng và giảm đau.

Thay đổi chế độ ăn uống

Hãy khuyến khích cha mẹ uống đủ nước, khoảng 1.5 đến 2 lít mỗi ngày, vì nước rất cần thiết để duy trì độ ẩm và đàn hồi cho các đĩa đệm cột sống.

Cần hạn chế các thực phẩm có thể gây viêm như đường, muối và caffeine. 

Bữa ăn hàng ngày nên cân bằng và đa dạng, ưu tiên rau xanh và trái cây để cung cấp vitamin và chất chống oxy hóa. Cần giảm thiểu đồ ngọt, thực phẩm chế biến sẵn và các chất béo bão hòa, vì chúng có thể thúc đẩy quá trình viêm trong cơ thể.

Bổ sung canxi từ các nguồn tự nhiên như sữa, các sản phẩm từ sữa, hoặc các loại rau lá xanh đậm là rất quan trọng.

Protein cũng không thể thiếu để duy trì sức mạnh của các khối cơ hỗ trợ cột sống; có thể tìm thấy protein trong thịt nạc, cá, trứng, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt.

Dùng Thuốc Xương Khớp từ thảo dược

Trong y học cổ truyền, đau hông lưng ở người cao tuổi thường liên quan đến sự suy giảm chức năng của can và thận, khí huyết lưu thông kém. Do đó, các giải pháp từ thảo dược thường tập trung vào việc bồi bổ can thận, tăng cường khí huyết, thông kinh lạc và trừ phong thấp.

Các bài thuốc này có thể giúp cải thiện các chứng đau lưng, đau cột sống, đau thần kinh tọa và các vấn đề do phong tê thấp như thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp, nhức mỏi, cứng cơ xương khớp, và tay chân tê bại.

Các thảo dược có tác dụng tốt với bệnh xương khớp gồm đương quy, đỗ trọng, cẩu tích, độc hoạt, sinh địa, uy linh tiên, đan sâm, liên nhục, thông thảo, tục đoạn, thiên ma, cốt toái bổ, khương hoạt, hà thủ ô đỏ, cùng các tá dược khác.

Kế thừa tinh hoa từ bài thuốc y học cổ truyền, các chuyên gia đã nghiên cứu ứng dụng kết hợp với công nghệ hiện đại, sản xuất tại nhà máy dược phẩm chuẩn GMP-WHO, tạo nên Thuốc Xương Khớp dạng viên nén tiện sử dụng và dễ bảo quản.

Thuốc Xương Khớp dạng viên nén hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, thường dùng trong các trường hợp đau lưng, đau cột sống, nhức mỏi cơ xương khớp, viêm khớp.... 

Cần lưu ý, một hiện tượng có thể xảy ra là cơn đau tăng nhẹ trong 2-10 ngày đầu, đây là phản ứng bình thường, gọi là "công thuốc", chứng tỏ các dược liệu đang tác động vào cơ thể, không nên ngưng sử dụng. Kiên trì dùng một thời gian, thì phản ứng này sẽ không còn.

Đau hông lưng ở người cao tuổi là một hành trình dài đòi hỏi sự kiên nhẫn và thấu hiểu từ cả người bệnh và người chăm sóc. Thay vì xem đó là một phần tất yếu của tuổi già, chúng ta hoàn toàn có thể chủ động can thiệp để cải thiện chất lượng cuộc sống cho cha mẹ. 

Áp dụng các giải pháp tại nhà như thay đổi thói quen sinh hoạt, tập luyện nhẹ nhàng và điều chỉnh dinh dưỡng, cân nhắc sử dụng Thuốc Xương Khớp dạng viên nén sẽ giúp giảm triệu chứng, ngăn ngừa và hạn chế bệnh tái phát.