
Nhận biết dấu hiệu tai biến sớm giúp cấp cứu đúng lúc
Hiểu rõ các dấu hiệu tai biến sớm không chỉ là kiến thức y học mà còn là một kỹ năng sinh tồn quan trọng cho bản thân và những người xung quanh. Khi một mạch máu trong não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, mỗi phút trôi qua đều có hàng triệu tế bào não chết đi. Khoảng thời gian vàng để can thiệp y tế, thường được tính bằng vài giờ đầu tiên kể từ khi xuất hiện triệu chứng, là yếu tố quyết định đến kết quả. Nếu được xử lý trong khoảng thời gian này, các bác sĩ có thể áp dụng những phương pháp hiệu quả để tái thông dòng máu, cứu sống các tế bào não đang bị đe dọa và hạn chế tối đa các di chứng.
Lợi ích của việc nhận biết sớm là không thể phủ nhận. Nó không chỉ giúp bệnh nhân tiếp cận điều trị kịp thời mà còn giúp gia đình có sự chuẩn bị tốt hơn. Thay vì hoảng loạn, việc trang bị kiến thức sẽ giúp bạn bình tĩnh nhận diện tình hình, gọi cấp cứu và cung cấp thông tin chính xác cho nhân viên y tế. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), khi các triệu chứng xuất hiện rồi tự biến mất.
Nhiều người có xu hướng bỏ qua những cơn cảnh báo này, nhưng chúng lại là lời cảnh báo cho một cơn tai biến nghiêm trọng sắp xảy ra. Do đó, việc lắng nghe cơ thể và không chủ quan trước bất kỳ thay đổi bất thường nào là nguyên tắc cơ bản để bảo vệ bộ não, cơ quan chỉ huy của toàn bộ cơ thể.
Tai biến mạch máu não xảy ra khi nguồn cung cấp máu cho một phần của não bộ bị gián đoạn hoặc giảm sút nghiêm trọng, làm thiếu hụt oxy và dinh dưỡng cần thiết để nuôi tế bào não. Có hai cơ chế chính gây ra tình trạng này:
Tai biến do thiếu máu cục bộ là loại phổ biến nhất, chiếm khoảng 85% các trường hợp. Nguyên nhân là do các động mạch dẫn đến não bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn, làm giảm lưu lượng máu.
Thủ phạm chính thường là các cục máu đông hình thành tại chỗ do các mảng xơ vữa (chất béo tích tụ) trong động mạch, hoặc các cục máu đông di chuyển từ nơi khác trong cơ thể (thường là từ tim) lên não. Tình trạng huyết ứ trệ, tức là máu lưu thông kém, cũng là một yếu tố làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Ngược lại, tai biến do xuất huyết xảy ra khi một mạch máu trong não bị rò rỉ hoặc vỡ. Máu tràn ra gây áp lực lên các tế bào não và làm hỏng chúng. Nguyên nhân của xuất huyết não thường liên quan đến tăng huyết áp không kiểm soát, dị dạng mạch máu não hoặc phình động mạch.
Nhiều yếu tố nguy cơ và thói quen sinh hoạt có thể góp phần vào sự phát triển của tai biến. Một số yếu tố không thể thay đổi được như tuổi tác (nguy cơ tăng theo tuổi), tiền sử gia đình có người bị tai biến, hoặc giới tính (nam giới có nguy cơ cao hơn ở độ tuổi trẻ và trung niên).
Tuy nhiên, phần lớn các yếu tố nguy cơ lại hoàn toàn có thể kiểm soát và thay đổi được thông qua lối sống và điều trị y tế.
Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ hàng đầu. Huyết áp cao kéo dài có thể làm hỏng thành mạch máu, tạo điều kiện cho cả hai loại tai biến.
Đái tháo đường, rối loạn mỡ máu (cholesterol cao), và các bệnh lý tim mạch như rung nhĩ cũng làm tăng đáng kể nguy cơ hình thành cục máu đông.
Ngoài ra, các thói quen xấu như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, chế độ ăn uống không lành mạnh (nhiều chất béo bão hòa và muối), lười vận động và béo phì đều là những tác nhân thầm lặng đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch và làm suy yếu hệ tuần hoàn, mở đường cho tai biến xảy ra.
Các dấu hiệu của tai biến có thể xuất hiện đột ngột và đa dạng, tùy thuộc vào vùng não bị ảnh hưởng. Việc trang bị kiến thức để nhận diện những biểu hiện này, dù là nhỏ nhất, là vô cùng cần thiết.
Quy tắc F.A.S.T. là một công cụ ghi nhớ hữu ích và được công nhận rộng rãi trên toàn cầu.

Quy tắc F.A.S.T. là một công cụ ghi nhớ hữu ích về tai biến
Ngoài các dấu hiệu rõ ràng của quy tắc F.A.S.T., nhiều người thường trải qua các triệu chứng nhẹ hơn, thoáng qua và dễ bị bỏ qua. Đây có thể là những cảnh báo sớm của tình trạng thiểu năng tuần hoàn não mạn tính hoặc một cơn thiếu máu não thoáng qua.
Các dấu hiệu này bao gồm:
Bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, dù chỉ kéo dài vài phút rồi biến mất, đều cần được xem xét một cách nghiêm túc. Tình trạng này, được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), là một lời cảnh báo mạnh mẽ rằng một cơn tai biến thực sự có thể xảy ra trong tương lai gần. Đừng bao giờ cho rằng vì triệu chứng đã hết nên mọi chuyện đều ổn. Hãy coi đó là một cơ hội để hành động.
Ngay khi bạn hoặc người thân có bất kỳ biểu hiện bất thường nào liên quan đến chức năng não, thần kinh, thị giác hoặc cảm giác, việc đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám là vô cùng cần thiết. Việc chẩn đoán và can thiệp sớm có thể giúp tìm ra nguyên nhân và ngăn chặn một biến cố mạch máu não nghiêm trọng hơn.
Ngay khi phát hiện dấu hiệu tai biến, bước đầu tiên và quan trọng nhất là gọi cấp cứu.
Trong thời gian chờ đợi, hãy giữ cho bệnh nhân ở tư thế thoải mái, nới lỏng quần áo và không cho họ ăn hoặc uống bất cứ thứ gì.
Tại bệnh viện, các bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán nhanh chóng để xác định loại tai biến và áp dụng các phương pháp can thiệp phù hợp. Sau giai đoạn cấp cứu, quá trình phục hồi chức năng bắt đầu, bao gồm vật lý trị liệu để khôi phục vận động, hoạt động trị liệu để giúp bệnh nhân thực hiện các công việc hàng ngày, và ngôn ngữ trị liệu để cải thiện khả năng giao tiếp.
Môi trường sống cần được điều chỉnh để thuận tiện và phù hợp với người bệnh.
Trong y học cổ truyền, việc duy trì sự lưu thông khí huyết được xem là nền tảng của một cơ thể khỏe mạnh. Các tình trạng như huyết hư (máu không đủ về chất lượng và số lượng) và huyết ứ trệ (máu lưu thông kém) được cho là có liên quan đến các triệu chứng như mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, mất ngủ, suy giảm trí nhớ, và tê bì chân tay.
Để cải thiện các tình trạng này, một số bài thuốc thảo dược đã được sử dụng từ lâu đời với mục đích bổ huyết và hoạt huyết.
Các thảo dược quý có tác dụng hoạt huyết, bổ huyết gồm:
Dưới đây là phân tích các thảo dược có tác dụng hoạt huyết, bổ huyết, hỗ trợ điều trị và phòng ngừa tai biến mạch máu não, mỗi vị 1–2 câu, thuần tiếng Việt:
Sự kết hợp hài hòa của các thảo dược này có tác dụng tăng cường lưu thông máu, trị huyết hư ứ trệ, cải thiện tình trạng thiểu năng tuần hoàn não, thiểu năng tuần hoàn ngoại vi, hỗ trợ điều trị và phòng ngừa xơ vữa động mạch, tai biến mạch máu não...
Kế thừa tinh hoa từ bài thuốc y học cổ truyền, các chuyên gia đã nghiên cứu ứng dụng kết hợp với công nghệ hiện đại, sản xuất tại nhà máy dược phẩm chuẩn GMP-WHO, tạo nên Thuốc Hoạt Huyết dạng viên nén tiện sử dụng và dễ bảo quản.
Thuốc Hoạt Huyết dạng viên nén hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, có thể tham khảo sử dụng để hỗ trợ điều trị và phòng ngừa tai biến mạch máu não.

Đương quy giúp tăng cường lưu thông máu, hỗ trợ phòng ngừa cục máu đông
Chế độ ăn uống khoa học là nền tảng của việc phòng ngừa tai biến.
Bên cạnh dinh dưỡng, hoạt động thể chất đều đặn đóng một vai trò không thể thiếu.
Để duy trì hiệu quả phòng ngừa lâu dài, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ là rất quan trọng.
Bên cạnh việc nhận biết dấu hiệu, phòng ngừa chủ động thông qua một lối sống lành mạnh là biện pháp căn cơ và bền vững nhất.
Hãy luôn lắng nghe cơ thể và đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn y tế khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Hiểu đúng, làm đúng và hành động kịp thời chính là cách tốt nhất để bạn bảo vệ sức khỏe não bộ, bảo vệ cuộc sống của chính mình và những người thân yêu.
Nhất Nhất
Theo Giáo dục & Cuộc sống/Giáo dục & Thời đại
Link báo gốc: https://cuocsong.giaoducthoidai.vn/dung-chu-quan-nhung-dau-hieu-tai-bien-som-nhieu-nguoi-bo-qua-n35515.html