Can huyết hư chỉ chung những bệnh can huyết bất túc, gân mạch mất nuôi dưỡng, mắt nhìn mờ. Xác định được nguyên nhân sẽ biết cách điều trị bệnh hiệu quả.
Chứng can huyết hư là một chứng trạng thường gặp trong Đông y, chỉ chung cho những bệnh do huyết dịch ở can hư mà gây ra.
Can là bể chứa của huyết, chủ về xơ tiết. Can lấy huyết làm gốc, vì vậy nếu huyết đủ đầy thì chức năng sơ tiết của can bình thường. Ngược lại can huyết bất túc, can mất đi sự nuôi dưỡng, chức năng sơ tiết của can cũng kém đi mà gây thành bệnh.
Can huyết hư là phạm trù bao gồm rất nhiều loại bệnh, triệu chứng lâm sàng cũng đa dạng không giống nhau.
Trong đó các bệnh thường gặp nhất bao gồm hư lao, bất mị (ngủ kém), huyễn vựng, tước manh, ma mộc, đối với phụ nữ thì thống kinh, kinh nguyệt không đều…
Khi chẩn bệnh cần phân biệt với các chứng khác về can và huyết khác như Tâm huyết hư; Huyết hư sinh phong, chứng Can âm hư và chứng Can uất huyết hư.
Bệnh có thể thấy ở mọi lứa tuổi, nguyên nhân thường là do:
Can mộc sinh tâm hỏa, mặt khác can chủ tàng huyết, chủ sơ tiết, can chủ cân, khai khiếu ra mắt, vinh nhuận ra móng tay chân.
Do đó can huyết hư có thể gây bệnh trên nhiều tạng phủ và các khiếu trên cơ thể.
Can khí uất kết: Ngực sườn đầy tức, u uất, hay thở dài, kinh nguyệt không đều, thống kinh...
Can khí xung thịnh: gây cáu gắt, hoa mắt, chóng mặt, ù tai…
Can vị bất hòa: đau cạnh sườn, đau thượng vị, ăn kém, ợ hơi, ợ chua, ỉa chảy...
Can huyết hư gây đỏ mắt; sưng, đau mắt; quáng gà, nhìn mờ, giảm thị lực, mắt lác...
Can chủ cân nên can huyết hư thường biểu hiện ra bệnh ở cân như: chứng tê bại, chân tay run, đau ở gân, co duỗi khó khăn cũng như co cứng co quắp.
Móng tay móng chân là phần thừa của cân, khi can hư có biểu hiện móng tay, móng chân khô, mềm yếu, dễ gãy.
Can dương thượng cang: tính tình nóng nảy, hay giận dữ, thường xuyên mất ngủ, khi ngủ hay mê, hoa mắt chóng mặt, đầu trướng đau.
Can thận suy: lưng gối mềm yếu, chóng mặt ù tai, rụng tóc, răng lồi lên, nam giới sinh dục kém.
Can là thiên tiên của phụ nữ nên can huyết hư thì hành kinh ít hoặc không đều, sắc nhợt thậm chí bế kinh, miệng môi và chất lưỡi trắng nhợt, mạch Tế hoặc Huyền Tế.
Y học xưa lấy cân bằng làm gốc, trị bệnh chủ yếu dựa trên nguyên lý “hư phải bổ, tắc phải thông, rối loạn phải điều hòa”.
Do đó điều trị can huyết hư không nằm ngoài nguyên tắc bổ huyết dưỡng can.
Các vị thuốc được phối chủ yếu là: Thục địa, A giao, Hà thủ ô, Quy thân, Bạch thược, Kỷ tử, Long nhãn, Tang thầm, Tử hà sa, Kê huyết đằng…
|
Thông tin chi tiết xem thêm ở tờ Hướng dẫn sử dụng
|