Táo bón nên ăn gì để đường ruột hoạt động trơn tru hơn?
Táo bón thường xuất phát từ chế độ ăn thiếu chất xơ, uống ít nước, lười vận động hoặc thói quen nhịn đi ngoài. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau, hoặc stress kéo dài cũng có thể làm giảm nhu động ruột.
Ở người cao tuổi, sự suy giảm chức năng tiêu hóa khiến thức ăn di chuyển chậm qua ruột, dẫn đến khô và cứng phân.
Nếu táo bón kéo dài, nguy cơ viêm đại tràng, trĩ hoặc nứt kẽ hậu môn sẽ tăng cao.
Táo bón kéo dài làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tiêu hóa
Không chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường, táo bón kéo dài còn có thể là triệu chứng cảnh báo sớm của nhiều bệnh lý tiềm ẩn.
Ở một số người, tình trạng này liên quan đến viêm đại tràng mạn tính – khi niêm mạc đại tràng bị tổn thương, quá trình co bóp ruột trở nên kém hiệu quả, khiến phân lưu lại lâu hơn trong lòng ruột.
Táo bón cũng có thể gặp ở người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS), đặc trưng bởi sự rối loạn nhu động ruột kèm cảm giác đầy hơi, chướng bụng, đau quặn bụng sau ăn.
Ngoài ra, suy giáp, đái tháo đường, bệnh trĩ, sa trực tràng, hay u đại trực tràng đều có thể biểu hiện bằng triệu chứng táo bón.
Ở người lớn tuổi, sự giảm tiết men tiêu hóa, cơ ruột yếu đi và chế độ ăn nghèo chất xơ cũng khiến tình trạng này trở nên dai dẳng.
Nếu táo bón kéo dài trên 3 tuần, đặc biệt khi đi ngoài ra máu, sụt cân không rõ nguyên nhân, đau bụng dưới âm ỉ, người bệnh cần đi khám chuyên khoa tiêu hóa để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.
Nhiều người cho rằng táo bón chỉ là hiện tượng tạm thời do ăn uống thiếu chất xơ hoặc ít vận động, tuy nhiên nếu táo bón kéo dài, hệ quả gây ra có thể nghiêm trọng hơn nhiều.
Khi phân lưu lại trong ruột quá lâu, chất độc và vi khuẩn trong phân sẽ có nguy cơ được hấp thu ngược trở lại vào máu, làm tăng gánh nặng cho gan và thận, khiến cơ thể mệt mỏi, da xỉn màu, dễ nổi mụn và hơi thở có mùi hôi.
Ngoài ra, việc rặn mạnh khi đi ngoài thường xuyên sẽ làm tăng áp lực lên khu vực hậu môn trực tràng, dẫn đến trĩ, nứt kẽ hậu môn hoặc sa trực tràng, đặc biệt ở người lớn tuổi và phụ nữ sau sinh.
Về lâu dài, táo bón mạn tính còn làm giảm nhu động ruột tự nhiên, khiến người bệnh phải phụ thuộc vào thuốc nhuận tràng. Một số trường hợp nghiêm trọng, phân ứ đọng lâu ngày có thể gây tắc ruột cơ học, buộc phải can thiệp y khoa.
Không chỉ ảnh hưởng thể chất, táo bón kéo dài còn khiến người bệnh stress, mất ngủ, chán ăn, giảm chất lượng cuộc sống.
Việc điều trị táo bón vì thế không nên xem nhẹ – thay vì chỉ tìm cách “đi được là xong”, người bệnh cần chú trọng cải thiện chức năng tiêu hóa và cân bằng đường ruột bằng chế độ ăn hợp lý, lối sống lành mạnh, kết hợp giải pháp phù hợp để ngăn tái phát và bảo vệ hệ tiêu hóa lâu dài.
1. Thực phẩm giàu chất xơ hòa tan
Các loại rau xanh như rau mồng tơi, rau lang, rau đay, súp lơ xanh, cùng với trái cây tươi như đu đủ, cam, chuối chín, táo, lê rất giàu chất xơ hòa tan, giúp làm mềm phân và kích thích nhu động ruột.
2. Thực phẩm chứa probiotic (lợi khuẩn)
Sữa chua, kim chi, dưa muối chua đúng cách hoặc các chế phẩm chứa lợi khuẩn Bacillus clausii, Lactobacillus, Bifidobacterium giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa và giảm táo bón hiệu quả.
3. Uống đủ nước mỗi ngày
Thiếu nước là nguyên nhân phổ biến khiến phân khô và khó di chuyển. Nên uống ít nhất 1,5–2 lít nước/ngày, đặc biệt là nước ấm vào buổi sáng để kích thích nhu động ruột.
4. Bổ sung ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt
Yến mạch, gạo lứt, hạt chia, hạt lanh là nguồn chất xơ tuyệt vời, giúp tăng thể tích phân, tạo cảm giác no lâu và hỗ trợ giảm cholesterol máu.
Táo bón nên ăn gì giàu chất xơ hòa tan
Khi bị táo bón, nên tránh đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và thịt đỏ, vì chúng chứa ít chất xơ và khó tiêu hóa. Cà phê, trà đặc, rượu bia cũng làm mất nước, khiến tình trạng táo bón trầm trọng hơn.
Ngoài ra, bánh kẹo ngọt, sô-cô-la cũng có thể khiến quá trình đào thải phân bị chậm lại.
Bên cạnh việc ăn uống khoa học, bạn nên tập thể dục thường xuyên để kích thích nhu động ruột, đặc biệt là các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, gập bụng.
Duy trì thói quen đi vệ sinh vào giờ cố định mỗi ngày, tránh nhịn đại tiện, và tạo tinh thần thoải mái giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.
Trong trường hợp táo bón kéo dài, kèm theo đau bụng, đầy hơi, phân sống, sôi bụng hoặc rối loạn tiêu hóa, có thể đường ruột đã bị viêm hoặc rối loạn chức năng hấp thu. Khi bị viêm đại tràng, giải pháp từ y học cổ truyền là lựa chọn đáng cân nhắc.
Thuốc đại tràng được bào chế từ thảo dược tự nhiên như Bạch truật, Hoàng liên, Mộc hương, Bạch thược, Xa tiền tử…, sản xuất tại nhà máy đạt chuẩn GMP-WHO, giúp hành khí, hòa vị, giáng nghịch, chỉ thống – nghĩa là điều hòa hoạt động đường ruột, giảm đầy hơi, đau bụng, cải thiện tình trạng rối loạn tiêu hóa.
Việc điều trị bằng thuốc Đông y mang lại hiệu quả bền vững, không chỉ cải thiện triệu chứng của bệnh viêm đại tràng mà còn tác động vào căn nguyên gây viêm đại tràng, giúp cân bằng chức năng tiêu hóa, trị viêm đại tràng, rối loạn tiêu hóa, ngăn ngừa bệnh tái phát.
Người bệnh có thể dùng đều đặn theo hướng dẫn để phục hồi đường ruột, kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh để đạt hiệu quả tối ưu.
Táo bón không chỉ là vấn đề khó chịu ngắn hạn mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo hệ tiêu hóa đang “kêu cứu”.
Thay vì lạm dụng thuốc nhuận tràng, người bệnh nên chú trọng chế độ ăn giàu chất xơ, duy trì thói quen sinh hoạt điều độ và ưu tiên những giải pháp tự nhiên, an toàn từ thảo dược để cải thiện tình trạng một cách lâu dài.
DS Nguyễn Lụa
Theo Giáo dục & Cuộc sống/Giáo dục & Thời đại
Link báo gốc: https://cuocsong.giaoducthoidai.vn/tao-bon-nen-an-gi-de-duong-ruot-hoat-dong-tron-tru-hon-n34353.html
